આકૃતિમાં દ્વિ-સ્લીટ પ્રયોગ દર્શાવેલ છે. દરેક સ્લીટની પહોળાઈ $W$ છે. એક સ્લીટની સામે $\delta$ જાડાઈ અને $\mu$ વક્રીભવનાંક ધરાવતો પાતળો ગ્લાસનો સ્લેબ મૂકવામાં આવે છે. કેન્દ્રીય બિંદુ $C$ પર તીવ્રતાને જાડાઈ $\delta$ ના વિધેય તરીકે માપવામાં આવે છે. જાડાઈ $\delta$ ની કઈ કિંમત માટે $C$ પર તીવ્રતા ન્યૂનતમ હશે?

  • A
    $\frac{(2n - 1)\lambda}{2}$
  • B
    $\frac{\lambda}{2(\mu - 1)}$
  • C
    $\frac{(2n - 1)\lambda}{2(\mu - 1)}$
  • D
    $\frac{2\lambda}{(\mu - 1)}$

Explore More

Similar Questions

યંગનો ડબલ સ્લિટ પ્રયોગ કરતી વખતે,એક વિદ્યાર્થીએ બે સ્લિટને $x-y$ સમતલમાં એક મોટી અપારદર્શક પ્લેટ સાથે બદલી નાખી,જેમાં બે નાના છિદ્રો છે જે $600 \ nm$ તરંગલંબાઇનો પ્રકાશ ઉત્સર્જિત કરતા બે સુસંબદ્ધ બિંદુવત ઉદગમો $(S_1, S_2)$ તરીકે કાર્ય કરે છે. વિદ્યાર્થીએ ભૂલથી સ્ક્રીનને $x-z$ સમતલને સમાંતર ($z>0$ માટે) $S_1 S_2$ ના મધ્યબિંદુથી $D=3 \ m$ ના અંતરે મૂકી,જે આકૃતિમાં યોજનાબદ્ધ રીતે દર્શાવેલ છે. ઉદગમો વચ્ચેનું અંતર $d=0.6003 \ mm$ છે. ઉગમબિંદુ $O$ એ સ્ક્રીન અને $S_1 S_2$ ને જોડતી રેખાનું છેદબિંદુ છે. સ્ક્રીન પરની તીવ્રતાની ભાત (pattern) વિશે નીચેનામાંથી કયું (કયા) વિધાન સાચું છે?
$(A)$ $x$-અક્ષને સમાંતર સીધી પ્રકાશિત અને અપ્રકાશિત પટ્ટીઓ
$(B)$ બિંદુ $O$ ની ખૂબ નજીકનો વિસ્તાર અંધકારમય (dark) હશે
$(C)$ $x$-દિશામાં $O$ ની આસપાસ સપ્રમાણ રીતે મૂકવામાં આવેલા નાભિઓ સાથેની અતિવલયાકાર (hyperbolic) પ્રકાશિત અને અપ્રકાશિત પટ્ટીઓ
$(D)$ બિંદુ $O$ પર કેન્દ્રિત અર્ધ-વર્તુળાકાર પ્રકાશિત અને અપ્રકાશિત પટ્ટીઓ

યંગના ડબલ સ્લિટ પ્રયોગમાં, સ્લિટ અને પડદા વચ્ચેનું અંતર $2 \, m$ છે. ફ્રિન્જની પહોળાઈ $1 \, mm$ છે. $600 \, nm$ તરંગલંબાઇનો પ્રકાશ વપરાય છે. જો એક સ્લિટ પર $0.06 \, mm$ જાડાઈની કાચની પ્લેટ $(\mu = 1.5)$ મૂકવામાં આવે, તો ફ્રિન્જમાં કેટલું પાર્શ્વ સ્થાનાંતર (lateral displacement) થશે? $(... \, cm)$

કેન્દ્ર $O$ પર મધ્યસ્થ શલાકા (central fringe) મેળવવા માટે,$1.5$ વક્રીભવનાંક ધરાવતી માઈકાની શીટ મૂકવામાં આવે છે. સાચું વિધાન પસંદ કરો:

Difficult
View Solution

આકૃતિમાં દર્શાવેલ ગોઠવણીમાં,બે સ્લિટ્સ,$S_1$ અને $S_2$,સ્લિટ $S$ થી સમાન અંતરે નથી. તો $O$ આગળની મધ્યસ્થ શલાકા કેવી હશે?

$YDSE$ માં દર્શાવેલ આકૃતિમાં, $n_1$ વક્રીભવનાંક ધરાવતા માધ્યમમાંથી પ્રકાશનું સમાંતર કિરણજૂથ સ્લિટ પર આપાત થાય છે। આ માધ્યમમાં પ્રકાશની તરંગલંબાઇ $\lambda_1$ છે। $t$ જાડાઈ અને $n_3$ વક્રીભવનાંક ધરાવતી એક પારદર્શક સ્લેબ એક સ્લિટની સામે મૂકવામાં આવે છે। પડદા અને સ્લિટના સમતલ વચ્ચેનું માધ્યમ $n_2$ છે। બિંદુ $O$ (સ્લિટની સાપેક્ષે સંમિત) પર પહોંચતા પ્રકાશના તરંગો વચ્ચેનો કળા તફાવત કેટલો હશે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo