મીઠાનો એક ગોળાકાર દડો પાણીમાં એવી રીતે ઓગળી રહ્યો છે કે કોઈપણ ક્ષણે તેના કદમાં થતો ઘટાડો તેની સપાટીના ક્ષેત્રફળના પ્રમાણમાં છે. સાબિત કરો કે ત્રિજ્યા અચળ દરે ઘટી રહી છે.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) ધારો કે કોઈપણ સમયે $t$ પર મીઠાના ગોળાકાર દડાની ત્રિજ્યા $r$ છે.
દડાનું કદ $V = \frac{4}{3} \pi r^{3}$ છે અને સપાટીનું ક્ષેત્રફળ $S = 4 \pi r^{2}$ છે.
પ્રશ્ન મુજબ,કદમાં થતો ઘટાડો સપાટીના ક્ષેત્રફળના પ્રમાણમાં છે:
$-\frac{dV}{dt} \propto S$
આનો અર્થ એ છે કે $-\frac{dV}{dt} = kS$,જ્યાં $k$ એ ધન પ્રમાણ્યતા અચળાંક છે.
$V$ અને $S$ ના સૂત્રો મૂકતા:
$-\frac{d}{dt} \left( \frac{4}{3} \pi r^{3} \right) = k(4 \pi r^{2})$
ચેઈન રૂલનો ઉપયોગ કરતા:
$-\frac{4}{3} \pi \cdot 3r^{2} \cdot \frac{dr}{dt} = k(4 \pi r^{2})$
$-4 \pi r^{2} \cdot \frac{dr}{dt} = k(4 \pi r^{2})$
બંને બાજુ $4 \pi r^{2}$ વડે ભાગતા ($r \neq 0$ ધારીને):
$-\frac{dr}{dt} = k$
$\frac{dr}{dt} = -k$
જેમ કે $k$ અચળ છે,તેથી ત્રિજ્યામાં થતો ફેરફારનો દર $\frac{dr}{dt}$ અચળ છે. આમ,ત્રિજ્યા અચળ દરે ઘટી રહી છે.

Explore More

Similar Questions

$10 \, cm$ ત્રિજ્યા ધરાવતા એક ગોળાકાર લોખંડના દડા પર સમાન જાડાઈના બરફનું પડ છે,જે $50 \, cm^3/min$ ના દરે ઓગળે છે. જ્યારે બરફની જાડાઈ $5 \, cm$ હોય,ત્યારે બરફની જાડાઈ ઘટવાનો દર ($cm/min$ માં) કેટલો હશે?

એક શંકુ આકારના પાત્રના શિરોબિંદુ પર રહેલા નાના છિદ્રમાંથી પાણી $1 \text{ cm}^3/\text{sec}$ ના સ્થિર દરે બહાર નીકળી રહ્યું છે,જેની ધરી શિરોલંબ છે. જ્યારે પાત્રમાં પાણીની તિર્યક ઊંચાઈ $4 \text{ cm}$ હોય,ત્યારે તિર્યક ઊંચાઈ ઘટવાનો દર શોધો,જ્યાં શંકુ આકારના પાત્રનો અર્ધ-શિરોબિંદુ ખૂણો $\frac{\pi}{6}$ છે.

જો $V = \frac{4}{3}\pi r^3$ હોય,તો જ્યારે $r = 10$ અને $\frac{dr}{dt} = 0.01$ હોય ત્યારે $V$ નો $t$ ની સાપેક્ષમાં બદલાવાનો દર શોધો.

એક પદાર્થ એકમ વર્તુળ $x^2+y^2=1$ પર ઘડિયાળના કાંટાની દિશામાં ગતિ કરી રહ્યો છે. જ્યારે તે $\left(\frac{1}{2}, \frac{\sqrt{3}}{2}\right)$ બિંદુમાંથી પસાર થાય છે,ત્યારે તેનો $y$-યામ $3 \text{ units/sec}$ ના દરે ઘટી રહ્યો છે. આ બિંદુએ $x$-યામ બદલાવાનો દર કેટલો હશે?

લંબચોરસ સમાંતરબાજુ (rectangular parallelepiped) આકારની ટાંકીનું ઘનફળ $27 \ m^3$ છે. આ ટાંકીમાં પાણી એવી રીતે ભરવામાં આવે છે કે પાણીના સ્તરમાં થતો ફેરફારનો દર, ટાંકીમાં પડતા પાણીના જથ્થાના ફેરફારના દર કરતાં ત્રણ ગણો છે, તો ટાંકીની ઊંચાઈ (મીટરમાં) કેટલી હશે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo