બધી જ ઉર્જાની દ્રષ્ટિએ અસરકારક અથડામણો રાસાયણિક ફેરફારમાં પરિણમતી નથી. ઉદાહરણની મદદથી સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) રાસાયણિક પ્રક્રિયામાં નીપજ બનાવવા માટે અણુઓએ ફળદાયી અથડામણ અનુભવવી આવશ્યક છે. ફળદાયી અથડામણ જેમાં અણુઓ પાસે $(i)$ પૂરતી ગતિજ ઉર્જા (દેહલી ઉર્જા) અને $(ii)$ યોગ્ય દિક્વિન્યાસ (orientation) હોય છે.
જો અણુઓ પાસે પૂરતી ગતિજ ઉર્જા હોય પરંતુ યોગ્ય દિક્વિન્યાસ ન હોય,તો નીપજ બનશે નહીં.
ઉદાહરણ: બ્રોમોમિથેનમાંથી મિથેનોલની બનાવટમાં $(CH_3Br + OH^- \rightarrow CH_3OH + Br^-)$,જો $OH^-$ આયન $Br$ પરમાણુની બાજુથી $CH_3Br$ અણુ પાસે આવે,તો સમાન વીજભારને કારણે અપાકર્ષણ થાય છે અને નીપજ બનતી નથી. જોકે,જો $OH^-$ આયન $Br$ પરમાણુની વિરુદ્ધ દિશામાંથી આવે,તો તે કાર્બન પરમાણુ (જે આંશિક ધન વીજભાર $+\delta$ ધરાવે છે) સાથે અથડાય છે,જેનાથી નીપજ બને છે. આને આર્હેનિયસ સમીકરણ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે: $k = P Z_{AB} e^{-E_a/RT}$,જ્યાં $P$ એ સ્ટેરિક ફેક્ટર (દિક્વિન્યાસ) છે અને $e^{-E_a/RT}$ એ પૂરતી ઉર્જા ધરાવતા અણુઓનો અંશ દર્શાવે છે.

Explore More

Similar Questions

આપેલ તાપમાને પ્રક્રિયાનો વેગ ધીમો બને છે,તો

ચોક્કસ પ્રક્રિયા માટે,આકૃતિમાં આપેલ $\ln k$ વિરુદ્ધ $1/T$ નો આલેખ ધ્યાનમાં લો. જો $400 \ K$ તાપમાને આ પ્રક્રિયાનો વેગ અચળાંક $10^{-5} \ s^{-1}$ હોય,તો $500 \ K$ તાપમાને વેગ અચળાંક કેટલો હશે?

પ્રક્રિયક અણુઓને રાસાયણિક પ્રક્રિયા કરવા માટે જરૂરી લઘુત્તમ ગતિ ઊર્જાને શું કહેવામાં આવે છે?

$25\,^oC$ તાપમાને એક રાસાયણિક પ્રક્રિયા માટે વેગ અચળાંક,સક્રિયકરણ ઊર્જા અને આર્હેનિયસ પેરામીટર અનુક્રમે $3.0 \times 10^{-4}\,s^{-1}$,$104.4\,kJ\,mol^{-1}$ અને $6.0 \times 10^{14}\,s^{-1}$ છે. જ્યારે $T \to \infty$ હોય ત્યારે વેગ અચળાંકનું મૂલ્ય કેટલું થાય?

બે પ્રક્રિયાઓ $R_1$ અને $R_2$ ના પૂર્વ-ઘાતાંકીય અવયવો સમાન છે. $R_1$ ની સક્રિયકરણ ઉર્જા $R_2$ કરતા $10 \, kJ \, mol^{-1}$ જેટલી વધારે છે. જો $300 \, K$ તાપમાને $R_1$ અને $R_2$ પ્રક્રિયાઓના વેગ અચળાંકો અનુક્રમે $k_1$ અને $k_2$ હોય,તો $\ln (k_2/k_1)$ ની કિંમત કેટલી થાય?
$(R=8.314 \, J \, mol^{-1} \, K^{-1})$

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo