શું પૃથ્વી પરથી કોઈ પદાર્થની નિષ્ક્રમણ ઝડપ (escape speed) નીચેના બાબતો પર આધાર રાખે છે:
$(a)$ પદાર્થનું દળ,
$(b)$ તે કયા સ્થાન પરથી ફેંકવામાં આવે છે,
$(c)$ પ્રક્ષેપણની દિશા,
$(d)$ જે સ્થાન પરથી પદાર્થને લોન્ચ કરવામાં આવે છે તેની ઊંચાઈ?

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(D) ના.
$(b)$ ના.
$(c)$ ના.
$(d)$ હા.
પૃથ્વી પરથી પદાર્થની નિષ્ક્રમણ ઝડપ $v_{esc}$ નીચેના સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે:
$v_{esc} = \sqrt{\frac{2GM}{R+h}}$
જ્યાં $G$ એ ગુરુત્વાકર્ષણનો સાર્વત્રિક અચળાંક છે,$M$ એ પૃથ્વીનું દળ છે,$R$ એ પૃથ્વીની ત્રિજ્યા છે,અને $h$ એ સપાટીથી લોન્ચિંગ સ્થાનની ઊંચાઈ છે.
$1$. સૂત્ર પરથી સ્પષ્ટ છે કે $v_{esc}$ એ પદાર્થના દળ $(m)$ પર આધાર રાખતું નથી.
$2$. તે પ્રક્ષેપણની દિશા પર આધાર રાખતું નથી,જ્યાં સુધી તે પૃથ્વીની અંદરની તરફ ન હોય.
$3$. તે લોન્ચિંગ સ્થાન $(R+h)$ પર આધાર રાખે છે. જેમ ઊંચાઈ $h$ વધે છે,તેમ નિષ્ક્રમણ ઝડપ ઘટે છે.

Explore More

Similar Questions

જો પૃથ્વી પર નિષ્ક્રમણ વેગ $11.2 \text{ km/s}$ હોય, તો પૃથ્વી કરતા બમણી ત્રિજ્યા અને $8$ ગણું દળ ધરાવતા ગ્રહ માટે તેનું મૂલ્ય કેટલું હશે ($\text{ km/s}$ માં)?

એક પ્રક્ષિપ્ત પદાર્થને પૃથ્વીની સપાટી પરથી $k{v_e}$ વેગ સાથે શિરોલંબ ઉપરની દિશામાં અવકાશમાં ફેંકવામાં આવે છે. (${v_e}$ એ નિષ્ક્રમણ વેગ છે અને $k < 1$). જો હવાનો અવરોધ નગણ્ય માનવામાં આવે,તો તે પૃથ્વીના કેન્દ્રથી કેટલી મહત્તમ ઊંચાઈ સુધી જઈ શકશે? ($R$ = પૃથ્વીની ત્રિજ્યા)

Difficult
View Solution

સમાન દળ ધરાવતા બે ગ્રહો $P_1$ અને $P_2$ ની ત્રિજ્યા અનુક્રમે $R_1$ અને $R_2$ છે, જ્યાં $R_2 = \frac{R_1}{2}$ છે. $P_1$ અને $P_2$ ની નિષ્ક્રમણ ઝડપ (escape speed) અનુક્રમે $v_1$ અને $v_2$ છે. તો $\frac{v_2}{v_1}$ શું થાય?

$m$ દળનો એક દડો $A$ અનંત અંતરેથી પૃથ્વીની સપાટી પર પડે છે. $2m$ દળનો બીજો દડો $B$ પૃથ્વીની ત્રિજ્યા કરતાં છ ગણી ઊંચાઈએથી પૃથ્વી પર પડે છે,તો પૃથ્વી પર પહોંચતી વખતે $A$ અને $B$ ના વેગનો ગુણોત્તર કેટલો હશે?

Difficult
View Solution

પૃથ્વી પરથી પદાર્થનો નિષ્ક્રમણ વેગ $11.2 \,km/s$ છે. જો કોઈ ગ્રહની ત્રિજ્યા પૃથ્વીની ત્રિજ્યા કરતા એક-તૃતીયાંશ અને દળ પૃથ્વીના દળ કરતા એક-ષષ્ઠમાંશ હોય, તો તે ગ્રહ પરથી નિષ્ક્રમણ વેગ કેટલો હશે ($\,km/s$ માં)?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo