આકૃતિ જુઓ. લંબચોરસ વાહકનો ભુજ $PQ$ ને $x=0$ થી બહારની તરફ ખસેડવામાં આવે છે. સમાન ચુંબકીય ક્ષેત્ર સમતલને લંબ છે અને $x=0$ થી $x=b$ સુધી વિસ્તરેલું છે અને $x>b$ માટે શૂન્ય છે. માત્ર ભુજ $PQ$ નોંધપાત્ર અવરોધ $r$ ધરાવે છે. એવી પરિસ્થિતિનો વિચાર કરો જ્યારે ભુજ $PQ$ ને $x=0$ થી $x=2b$ સુધી બહારની તરફ ખેંચવામાં આવે છે અને પછી અચળ ઝડપ $v$ સાથે $x=0$ પર પાછું લાવવામાં આવે છે. ફ્લક્સ,પ્રેરિત emf,ભુજને ખેંચવા માટે જરૂરી બળ અને જૂલ ઉષ્મા તરીકે વ્યય થતી પાવર માટેના સમીકરણો મેળવો. અંતર સાથે આ રાશિઓના ફેરફારની આકૃતિ દોરો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) ચાલો પહેલા $x=0$ થી $x=2b$ સુધીની આગળની ગતિનો વિચાર કરીએ. પરિપથ $SPQR$ સાથે સંકળાયેલ ચુંબકીય ફ્લક્સ $\Phi_B$ છે:
$\Phi_B = Blx$,$0 \leq x < b$ માટે
$\Phi_B = Blb$,$b \leq x < 2b$ માટે
પ્રેરિત emf $\varepsilon = -\frac{d\Phi_B}{dt}$ છે:
$\varepsilon = -Blv$,$0 \leq x < b$ માટે
$\varepsilon = 0$,$b \leq x < 2b$ માટે
જ્યારે પ્રેરિત emf શૂન્ય ન હોય,ત્યારે પ્રવાહ $I$ નું મૂલ્ય $I = \frac{|\varepsilon|}{r} = \frac{Blv}{r}$ છે.
ભુજ $PQ$ ને અચળ ગતિમાં રાખવા માટે જરૂરી બળ $F = IlB$ છે. તેની દિશા ડાબી તરફ (ગતિની વિરુદ્ધ) છે. મૂલ્યમાં:
$F = \frac{B^2l^2v}{r}$,$0 \leq x < b$ માટે
$F = 0$,$b \leq x < 2b$ માટે
જૂલ ઉષ્મા વ્યય $P_J = I^2r$ છે:
$P_J = \frac{B^2l^2v^2}{r}$,$0 \leq x < b$ માટે
$P_J = 0$,$b \leq x < 2b$ માટે
$x=2b$ થી $x=0$ સુધીની અંદરની ગતિ માટે પણ સમાન સમીકરણો મળે છે. અંતર સાથે આ રાશિઓના ફેરફાર આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ છે.

Explore More

Similar Questions

$8.0\; cm$ ત્રિજ્યા અને $20$ આંટા ધરાવતી એક વર્તુળાકાર કોઈલને તેના ઉર્ધ્વ વ્યાસને અનુલક્ષીને $50\; rad\; s^{-1}$ ની કોણીય ઝડપથી $3.0 \times 10^{-2}\; T$ ના સમાન સમક્ષિતિજ ચુંબકીય ક્ષેત્રમાં ફેરવવામાં આવે છે. કોઈલમાં ઉદ્ભવતું મહત્તમ અને સરેરાશ $emf$ મેળવો. જો કોઈલ $10\; \Omega$ અવરોધ ધરાવતો બંધ ગાળો બનાવે,તો કોઈલમાં પ્રવાહનું મહત્તમ મૂલ્ય ગણો. જૂલ ઉષ્માને કારણે થતો સરેરાશ પાવર વ્યય ગણો. આ પાવર ક્યાંથી આવે છે?

એક સમાન ચુંબકીય ક્ષેત્ર $B$ ને લંબ રૂપે મૂકેલા $U$-આકારના ફ્રેમ પર $v$ વેગથી સરકતા $l$ લંબાઈના સળિયામાં ઉદ્ભવતા પ્રેરિત $emf$ માટેનું સમીકરણ તારવો.

Difficult
View Solution

$n$ આંટા અને $A$ ક્ષેત્રફળ ધરાવતી એક કોઇલની અક્ષ ચુંબકીય ક્ષેત્રને સમાંતર રાખવામાં આવી છે. જો કોઇલને $180^o$ જેટલી ફેરવવામાં આવે,તો પરિપથમાં ઉદ્ભવતો વિદ્યુતભાર $Q$ છે. જો પરિપથનો અવરોધ $R$ હોય,તો ચુંબકીય ક્ષેત્ર $B$ નું મૂલ્ય કેટલું હશે?

એક ટ્રેન $30 \, m \, s^{-1}$ ની ઝડપે ઉત્તર-દક્ષિણ દિશામાં $2 \, m$ ના અંતરે રહેલા પાટા પર ગતિ કરી રહી છે. જો પૃથ્વીના ચુંબકીય ક્ષેત્રનો ઉર્ધ્વ ઘટક $8 \times 10^{-5} \, T$ હોય,તો પ્રેરિત $e.m.f.$ કેટલું હશે ($, V$ માં)?

$20 \,cm$ લંબાઈનો એક ધાતુનો સળિયો ઉત્તર-દક્ષિણ દિશામાં મૂકવામાં આવ્યો છે અને તેને પૂર્વ દિશામાં $20 \,m/s$ ની અચળ ઝડપે ગતિ કરાવવામાં આવે છે. તે સ્થળે પૃથ્વીના ચુંબકીય ક્ષેત્રનો સમક્ષિતિજ ઘટક $4 \times 10^{-3} \,T$ છે અને ડીપનો ખૂણો $45^{\circ}$ છે. સળિયામાં પ્રેરિત emf ............. $mV$ છે.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo