બે બિંદુવત વિદ્યુતભારો $q_{A} = 3\; \mu C$ અને $q_{B} = -3\; \mu C$ શૂન્યાવકાશમાં એકબીજાથી $20\; cm$ અંતરે રહેલા છે.
$(a)$ બંને વિદ્યુતભારોને જોડતી રેખા $AB$ ના મધ્યબિંદુ $O$ પર વિદ્યુતક્ષેત્ર કેટલું હશે?
$(b)$ જો આ બિંદુ પર $1.5 \times 10^{-9}\; C$ મૂલ્યનો ઋણ પરીક્ષણ વિદ્યુતભાર મૂકવામાં આવે,તો તે પરીક્ષણ વિદ્યુતભાર પર લાગતું બળ કેટલું હશે?

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) પરિસ્થિતિ આકૃતિમાં દર્શાવેલ છે. $O$ એ રેખા $AB$ નું મધ્યબિંદુ છે.
બંને વિદ્યુતભારો વચ્ચેનું અંતર,$AB = 20\; cm = 0.2\; m$.
$\therefore AO = OB = 10\; cm = 0.1\; m$.
વિદ્યુતભાર $q_{A}$ $(+3\; \mu C)$ ને કારણે બિંદુ $O$ પર વિદ્યુતક્ષેત્ર:
$E_{A} = \frac{1}{4 \pi \varepsilon_{0}} \cdot \frac{|q_{A}|}{AO^{2}} = 9 \times 10^{9} \times \frac{3 \times 10^{-6}}{(0.1)^{2}} = 2.7 \times 10^{6}\; N/C$ ($A$ થી $B$ ની દિશામાં).
વિદ્યુતભાર $q_{B}$ $(-3\; \mu C)$ ને કારણે બિંદુ $O$ પર વિદ્યુતક્ષેત્ર:
$E_{B} = \frac{1}{4 \pi \varepsilon_{0}} \cdot \frac{|q_{B}|}{OB^{2}} = 9 \times 10^{9} \times \frac{3 \times 10^{-6}}{(0.1)^{2}} = 2.7 \times 10^{6}\; N/C$ ($A$ થી $B$ ની દિશામાં).
બંને ક્ષેત્રો એક જ દિશામાં હોવાથી,કુલ વિદ્યુતક્ષેત્ર $E = E_{A} + E_{B} = 5.4 \times 10^{6}\; N/C$ જે $OB$ ની દિશામાં છે.
$(b)$ $O$ પર મૂકવામાં આવેલા પરીક્ષણ વિદ્યુતભાર $q = -1.5 \times 10^{-9}\; C$ પર લાગતું બળ $F$:
$F = qE = (-1.5 \times 10^{-9}) \times (5.4 \times 10^{6}) = -8.1 \times 10^{-3}\; N$.
ઋણ નિશાની દર્શાવે છે કે બળ વિદ્યુતક્ષેત્રની વિરુદ્ધ દિશામાં એટલે કે $OA$ ની દિશામાં લાગે છે.

Explore More

Similar Questions

બે બિંદુવત વિદ્યુતભારો $-q$ અને $+q/2$ અનુક્રમે ઉગમબિંદુ $(0, 0, 0)$ અને બિંદુ $(a, 0, 0)$ પર સ્થિત છે. $X$-અક્ષ પરનું તે બિંદુ કયું છે જ્યાં વિદ્યુતક્ષેત્ર શૂન્ય થાય છે?

ત્રણ સમાન બિંદુવત વિદ્યુતભારોને આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ એક સમદ્વિબાજુ કાટકોણ ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ પર મૂકવામાં આવ્યા છે. કર્ણના મધ્યબિંદુ $M$ પરના વિદ્યુતક્ષેત્રની દિશા કયા ક્રમાંકિત સદિશ સાથે સુસંગત છે?

$a$ ત્રિજ્યા અને રેખીય વિદ્યુતભાર ઘનતા $\lambda$ ધરાવતા અર્ધ-વર્તુળના કેન્દ્ર પર વિદ્યુતક્ષેત્ર નીચેનામાંથી કોના દ્વારા આપી શકાય છે?

Difficult
View Solution

$0.5 \ m$ ત્રિજ્યાની અર્ધવર્તુળાકાર રીંગ પર કુલ $1.4 \times 10^{-9} \ C$ વિદ્યુતભાર સમાન રીતે વિતરિત થયેલ છે. રીંગના કેન્દ્ર પર વિદ્યુતક્ષેત્રની તીવ્રતા ........ $V/m$ છે.

આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ $500 \ Vm^{-1}$ નું સમાન વિદ્યુતક્ષેત્ર ધન $X$-અક્ષ સાથે $30^{\circ}$ ના ખૂણે છે. જો $OA = 3 \ m$ અને $OB = 5 \ m$ હોય,તો વિદ્યુતસ્થિતિમાનનો તફાવત $(V_B - V_A)$ શોધો.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo