નીચેનામાંથી કયા ઉદાહરણો (આશરે) સરળ આવર્ત ગતિ (Simple Harmonic Motion) દર્શાવે છે અને કયા આવર્ત ગતિ દર્શાવે છે પરંતુ સરળ આવર્ત ગતિ નથી?
$(a)$ પૃથ્વીનું તેની ધરી પર પરિભ્રમણ.
$(b)$ $U$-ટ્યુબમાં દોલન કરતા પારાના સ્તંભની ગતિ.
$(c)$ લીસી વક્ર વાટકીમાં રહેલા બોલ બેરિંગની ગતિ,જ્યારે તેને સૌથી નીચેના બિંદુથી થોડે ઉપરના બિંદુએથી છોડવામાં આવે.
$(d)$ બહુપરમાણ્વીય અણુની તેના સંતુલન સ્થાનની આસપાસ થતી સામાન્ય કંપન ગતિ.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(B, C) અને $(c)$ એ સરળ આવર્ત ગતિ $(SHM)$ છે અને $(a)$ અને $(d)$ એ આવર્ત ગતિ છે,પરંતુ સરળ આવર્ત ગતિ નથી.
$(a)$ પૃથ્વીનું તેની ધરી પર પરિભ્રમણ એ આવર્ત ગતિ છે કારણ કે તે સમાન સમયગાળામાં પોતાની સ્થિતિનું પુનરાવર્તન કરે છે. જોકે,આ ગતિ સરળ આવર્ત ગતિ નથી કારણ કે તેમાં સંતુલન બિંદુની આસપાસ આગળ-પાછળની ગતિનો સમાવેશ થતો નથી.
$(b)$ $U$-ટ્યુબમાં દોલન કરતા પારાનો સ્તંભ સરળ આવર્ત ગતિ કરે છે. પારો એક નિશ્ચિત સંતુલન સ્થાનની આસપાસ સમાન પથ પર આગળ-પાછળ ગતિ કરે છે,જે સરળ આવર્ત ગતિની શરતોનું પાલન કરે છે.
$(c)$ જ્યારે બોલ બેરિંગને લીસી વક્ર વાટકીમાં સૌથી નીચેના બિંદુથી થોડે ઉપરથી છોડવામાં આવે છે,ત્યારે તે સંતુલન સ્થાનની આસપાસ આગળ-પાછળ દોલન કરે છે. નાના સ્થાનાંતર માટે,પુનઃસ્થાપક બળ સ્થાનાંતરના સમપ્રમાણમાં હોય છે,તેથી તે સરળ આવર્ત ગતિ છે.
$(d)$ બહુપરમાણ્વીય અણુના કંપનો આવર્ત ગતિ છે પરંતુ સરળ આવર્ત ગતિ નથી. બહુપરમાણ્વીય અણુમાં દોલનની ઘણી કુદરતી આવૃત્તિઓ હોય છે,અને તેનું એકંદર કંપન એ અનેક અલગ-અલગ સરળ આવર્ત ગતિઓનું સંપાતપણું (superposition) છે.

Explore More

Similar Questions

એક ઓસિલેટરનું સ્થાનાંતર $x = a \sin \omega t + b \cos \omega t$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $a, b$ અને $\omega$ અચળાંકો છે. તો:

રેખીય હાર્મોનિક ઓસિલેટર (Linear Harmonic Oscillator) એટલે શું? અને નોન-લિનિયર ઓસિલેટર એટલે શું?

સરળ આવર્ત ગતિ માટે બળના નિયમ પરથી સ્થાનાંતરનું સમીકરણ મેળવો.

Difficult
View Solution

દર્શાવેલ સાઇનસોઇડલ આલેખનું સમીકરણ શું છે?

જો કણનું સ્થાનાંતર $x = 3 \sin (5\pi t) + 4 \cos (5\pi t) \text{ cm}$ દ્વારા આપવામાં આવે,તો કણનો કંપવિસ્તાર કેટલો થાય?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo